Les 23: Rouwfasen Kübler-Ross

In deze les zal ik uitleg geven over de rouwfasen die men doorloopt, bijvoorbeeld de ontkenningsfase. De rouwfasen die ik hier uitleg zijn de rouwfasen zoals beschreven door Kübler-Ross. Kübler-Ross gaat uit van 4 fasen waar men mee te maken kan krijgen na een verlieservaring. De volgorde kan per persoon wisselend zijn en het kan zelfs zo zijn dat niet iedere persoon alle 4 de fasen doorloopt.

Fase 1: ‘De schok en desoriëntatie’

Een eerste reactie kan zijn pijn, verdriet, angst, huilen of schreeuwen. Deze reactie wordt vrij snel opgevolgd door een moment van verdoving. Er wordt op dit moment niets meer gevoeld. Er is sprake van een innerlijke verstarring of verlamming. Dat zal na enige tijd (uren of soms zelfs dagen) weer voorbijgaan. Niet iedereen uit zich op dezelfde manier.

Vooral kinderen bijvoorbeeld kunnen soms gewoon doorspelen na het horen van een heftig bericht. Dit komt doordat niet alle kinderen zich even gemakkelijk uiten. Het spel wat ze dan op dat moment spelen dient voor hen dan als uitlaatklep.

Tevens kunnen kinderen die een groot verlies moeten verwerken te maken krijgen met snel wisselende gevoelens. Zulke sterke en verdrietige gevoelens kunnen kinderen meestal niet lang verdragen.

Fase 2: ‘Ontkenning’

Op bepaalde momenten zullen verlieservaringen worden ontkend, hier hoort ook het verdringen van gevoelens bij. Het verdringen van gevoelens komt vooral veel voor bij kinderen. Zij ontkennen verdriet te hebben, maar barsten in woede uit als iets onbenulligs niet wil lukken. Op deze manier komen uiteindelijk de gevoelens van kinderen dus toch naar buiten. Kinderen kunnen ook gaan fantaseren, ze fantaseren dan over allerlei avonturen die ze zouden kunnen beleven met bijvoorbeeld de overleden persoon. In deze fase is het belangrijk om eerst tot erkenning te komen, want eerder kan er niet gewerkt worden aan het integreren van het verlies in het leven.

Fase 3: ‘Acceptatie’

Tijdens deze fase worden verliezen veelal geaccepteerd. Het verlies en de bijbehorende pijn zijn draaglijk en hanteerbaar geworden. Het verlies wordt onder ogen gezien zonder extreem veel last van gevoelens te krijgen. Wanneer er een overlijden heeft plaatsgevonden kan een kind in deze fase de neiging hebben om de overledene te gaan idealiseren.

Fase 4: ‘Integratie’

In deze fase is het verlies zo goed als geïntegreerd in het leven. Men kan weer openstaan voor nieuwe relaties. De herinnering en het verdriet zijn uiteraard nog steeds aanwezig, maar hebben een plaats gekregen in het leven. Kinderen staan op dit punt weer open voor eigen interesses en behoeften.

Opdracht 1
  1. Bekijk op YouTube het filmpje ‘Mask dead scene’.
  2. Bekijk op YouTube het filmpje ‘Mask final scene’.
  3. Download de opdracht ‘Fasen in het rouwproces’ uit het werkboek.
  4. Bedenk bij ieder rijtje twee of meer concrete voorbeelden vanuit wat je gezien hebt in de beide filmpjes?
  5. Deel je uitkomsten in de besloten Facebook-groep onder gids 32.

 

Opdracht 2
  1. Pak je verliesverhaal er eens bij en lees deze eens door.
  2. Pak de opdracht ‘Fasen in het rouwproces’ uit het werkboek er eens bij.
  3. Kun je bij ieder rijtje concrete voorbeelden verzinnen vanuit je eigen verliesverhaal?
  4. Deel je uitkomsten in de besloten Facebook-groep onder gids 33.